 Holebi's
en het onderwijs |
Deze
nota wil een algemeen beeld schetsen hoe
homosexualiteit in het onderwijs aan bod kan komen. Dat moet in een
algemeen referentiekader worden gesitueerd. Een pedagogisch-didactisch
project opstarten waarbij men homosexualiteit op een gewone manier wil
bespreken, kan enkel als dat in een ruimer verband wordt gesitueerd.
Dat kader heeft verschillende aspecten: maatschappij, politiek,
religie, moraal, opvoeding, didactiek…Ons uitgangspunt is
het
onderwijs. Vanuit die invalshoek betrekken we eerder zijdelings de
andere elementen in deze uiteenzetting.
Deze nota beoogt niet volledig te zijn. Ze wil enkel de grote lijnen
schetsen om het holebithema bespreekbaar te maken.
Waarom
is het belangrijk om
het holebi-onderwerp op een school niet in de taboesfeer te houden,
maar het integendeel openlijk te behandelen en er ongecompliceerd mee
om te gaan?
- Het
maximale doel is het ontwikkelen van een
positieve attitude van leerlingen, leerkrachten, directie,
ouders…tegenover homoseksualiteit. Dat betekent het niet
enkel
tolereren, maar ook beschouwen als een gewone variant die dan ook niet
tot discussie mag leiden, maar gelijke rechten moet krijgen. Een studie
van prof. John Vincke toont de noodzaak daarvan aan: er zijn
procentueel meer zelfmoordpogingen bij holebi-jongeren dan bij
hetero-jongeren (jongens: dubbel (12,4% - 5,9%, meisjes: 5 keer zoveel
(25% - 5,4%). Zijn onderzoek toonde ook aan dat 85% van de holebi's
tijdens de lessen niets hoorde over homoseksualiteit. Slechts 20% van
degenen die info ontvingen in de klas, vond dat dit op een inhoudelijk
correcte wijze gebeurde.
- De school
heeft een maatschappelijke
verantwoordelijkheid. De individuele aanpak van leerlingen rendeert
beter als er wordt gewerkt aan een maatschappelijke emancipatie. Een
school voert best een emancipatiebeleid op allerlei gebieden:
man-vrouw-verhouding, pesten, holebiproblematiek.
- De school
heeft uiteraard een pedagogische
verantwoordelijkheid. Ze moet hindernissen die leerlingen ondervinden
bij het leren wegwerken. Voor het merendeel van de holebi-jongeren
vormt homofobie een belangrijke hindernis voor het leren. Daarom vormt
een strategie voor het aanpakken van homovijandigheid op school een
wezenlijk onderdeel van het pedagogisch project van de school.
Onderzoek van Vincke toont aan dat 20% van de holebischolieren verbaal
geweld meldt, 25% opmerkingen over het gedrag door andere scholieren.
Een onderzoek van Fassinger toont aan dat 82% van de holebileerlingen
kloeg over een negatieve stereotypering door leerkrachten.
Een
algemeen strategisch
plan om op een school
een beleid te voeren waarbij alle participanten van het schoolgebeuren
worden betrokken.
- Niet
alleen de school heeft hierin een rol te
spelen.
Ook de overheid (ministerie van onderwijs, gelijke kansen), de
koepels... hebben hun eigen rol.
- Werken
rond homoseksualiteit kan gekaderd
worden in ruimere verbanden:
relationele en seksuele vorming, democratische school, diversiteit,
multiculturaliteit...Niet alleen de school heeft hierin een rol te
spelen. Ook de overheid (ministerie van onderwijs, gelijke kansen), de
koepels... hebben hun eigen rol.
- Werken
rond homoseksualiteit kan gekaderd
worden in ruimere verbanden:
relationele en seksuele vorming, democratische school, diversiteit,
multiculturaliteit...
Directie
- nood aan
ontvangen van vorming en informatie
- mee
uitbouwen van een holebi-vriendelijk
schoolklimaat. Voorbeeld: niet-discriminatieverklaring opnemen in
schoolreglement met verwijzing naar relationele en sexuele voorkeur.
- holebi-vriendelijk
personeelsbeleid: kunnen
uitkomen
voor de geaardheid zonder negatieve gevolgen.
Leerkrachten
nood
aan
ontvangen van vorming en informatie
principes
van holebivorming:
- geïntegreerde
of
inclusieve
benadering: als er over seksualiteit en relatievorming wordt gesproken,
moeten ook homoseksualiteit en holebirelaties op een evenwaardige en
een zelfde positieve manier aan bod komen.
- vakoverschrijdende
aanpak: het
mag
niet beperkt blijven tot 1 vak (godsdienst, zedenleer...), maar kan in
alle vakken aan bod komen.
- dat
wordt best aangevuld met
een
specifieke benadering: o.a. informatie, weerleggen van mythes en
foutieve, stereotiepe beeldvorming, discriminatie en zijn
gevolgen…
Leerlingen
- de vorming
die aan leerlingen wordt aangeboden
is
zinvol voor zowel de hetero- als de holebileerling.
- belangrijk
is om zichtbaar te maken dat
homoseksualiteit op school geen taboe is, maar integendeel op een
ongecompliceerde en doodnormale manier kan worden besproken. Hoe? In
lessen, door woordgebruik, affiches en folders (vb. holebifoon,
Antwerpse jongerengroep Enig Verschil) …
Ouders
- nood aan
ontvangen van vorming en informatie:
kan vb.
door een werkgroep ouders van holebikinderen gebeuren
CLB
- belangrijk
voor de begeleiding van leerlingen:
vorming en informatie
Lectuur
- Ik weet
wie ik ben, educatieve map homoseksuele
en
lesbische vorming. Gelijke Kansen in Vlaanderen, Brussel, 1999.
- F. Cockx
en P. Tytgat, Holebi's in beweging,
praten
over homoseksualiteit in onderwijs en vormingswerk, Leuven/Leusden,
2000.
|
|
Sinds
juni 2001 is op de school een werkgroep
actief die de holebithematiek ter harte neemt. Hij bestaat uit de
adjunct-directeur, de CLB-psychologe, 4 leerkrachten en 3 leerlingen.
De voorzitter is Daniël Debaecke. Voor alle vragen,
bedenkingen…is hij bereikbaar via e-mail: debamers@skynet.be
| Info-avond |
  Als
moeder van opgroeiende jongeren, wou ik mij wel informeren wat die
groep eigenlijk betekende en hoe de houding van de school was.
Het werd een avond waarbij het probleem van de niet-aanvaarding van de
holebi beter werd begrepen.
Wij hebben eerst een interressante informatieve uiteenzetting gehad van
Mijnheer Debaecke over het ontstaan van de groep, de evolutie, de
akties waar zij achter staan.
Ook uiterst interressant was de uitleg hoe zo'n jongere zich voelt en
de strijd die hij tegen zichzelf, tegen de maatschappij ondergaat
omwille van zijn 'anders zijn', de diepe angsten en twijfels, het niet
durven vertellen en na dikwijls jarenlange invraagstelling de
uiteindelijke aanvaarding van zichzelf! Deze aanvaarding is dikwijls
een ware opluchting voor de jongere vooral nadat de ouders het ook
hebben kunnen verwerken en aanvaarden.
Een koppel ouders van een jongere (een stuk in de twintig) heeft een
getuigenis gedaan over de weg die zij samen met hun zoon hebben
afgelegd sinds de avond dat hij hen vertelde dat hij een homo was.
Hiermee kan men bevestigend zien dat ouders hun kinderen steeds moeten
helpen en proberen te aanvaarden hoe zij ook mogen evolueren: zij het
op emotioneel vlak, geloofsovertuiging, contacten met andere
culturen…
 Nadien
hebben twee jongeren van onge- veer 20 en
22
jaar ons heel openlijk hun levensverhaal verteld. Hiermee konden we
beter begrijpen wat hun problemen en ver- wachtingen waren. Ik vond het
moedig dat zij zo voor een onbekend publiek hun eigen verhaal wilden
vertellen!!!! Zij vertelden ook dat zij deel uitmaken van de
opvanggroep van de Holebigroep-jongeren hier in Antwerpen. Hun werking
bestaat ervooral uit naar scholen te gaan getuigen en het opvangen van
jongeren die er pas mee durven naar buiten komen dat zij tot de
Holebigroep horen.
Het was een leerrijke avond op menselijke vlak! Ik vind het een mooi
voorbeeld dat Regina Pacis voor de jongeren wil openstaan welke ook hun
levensopvatting moge zijn. Zij weten waar zij terechtkunnen met hun
vragen en angsten. Misschien een avond voor herhaling vatbaar voor de
school met getuigenissen over bv. Langdurige ziekten, het
christen-zijn, leven met een handicap, cultuuruitwisseling…
Ik ben een 'klassieke overtuigend christelijk gelovige moeder' en vind
dat men moet openstaan, het wederzijds respect is het begin van elke
dialoog! Of niet soms???
|
 |
